Berfin Gülsoy
Zinaida Portnova, Sovyetler Birliği’nin Nazi Almanya’sına karşı Anayurt Savaşı’nda savaşmış genç bir kadın partizandır. Genç yaşına karşın eşitlik, özgürlük ve kurtuluş mücadelesindeki özverisi ve adanmışlığıyla bizlere örnek olmuştur.
Portnova, 20 Şubat 1926’da Leningrad şehrinde doğdu. 1941 yılında henüz yedinci sınıf öğrencisiyken Obal Kasabası’na ailesi ile taşındı. Taşındıkları yılın Temmuz ayında ise Nazi askerleri yaşadığı Obal’a giriş yapmıştı. Henüz savaşın başında 2,5 milyonu aşkın Sovyet yurttaş ölmüş, yaralanmış veya kaybolmuştu. Bu acılar Portnova için bir adım oldu ve henüz yedinci sınıfta Nazilere karşı bir gençlik kampına katıldı.
Kısa süre sonra Belarus’ta bir yeraltı direniş hareketi şekillenmeye başladı. Zinaida Portnova Nazilere karşı bu haklı kavgada gün geçtikçe direnmeyi, mücadeleyi öğreniyor, halkına olan inancıyla emin adımlarla yürüyordu. Kurulan yeraltı direnişinin gençlik yapılanmasına; “Leninist Genç Komünist Birliği”ne katıldı. Birlik halk arasında “Genç Yenilmezler” olarak anılıyordu.
Portnova henüz 16 yaşındayken direnişe gizli görevlerle katkı koymaya başladı. Alman işgali altındaki Belarus çevresinde Sovyet propaganda broşürlerinin dağıtımını üstlenmesinin yanı sıra Alman askerlerinin gözlenmesi ve silahlarının ele geçirilmesi gibi riskli görevlerde de gönüllü olarak kritik işleri başardı. Fakat bunlar dahi onun için yeterli değildi, silah kullanmayı öğrendi ve Nazilere karşı yürütülen silahlı mücadeleye katıldı. Mücadele arkadaşlarıyla birlikte katıldığı her operasyonda görevlerini başarıyla tamamladı. Bu operasyonların sonucunda yüzlerce Nazi askerini etkisiz hale getirdi.
Portnova’nın cephede yürüttüğü gizli faaliyetler içerisindeki en büyük başarısı ise Ağustos 1943’te bir Alman garnizonuna (Nazi Almanya’sına ait askerlerin konuşlandığı askeri birlik) gizlice sızması oldu. Aşçı asistanı olarak sızdığı garnizonda yemeklere müdahale ederek birçok Nazi askerini etkisiz hale getirdi. Bu operasyonun üzerine Portnova’dan şüphelenildi, fakat büyük bir cesaret örneği göstererek içerisine zehir ilave ettiği yemeği tattı ve şüpheleri üzerinden savmış oldu. Ancak ertesi gün işe gidemediği için Almanlar tarafından aranmaya başlandı. Bu olayın ardından yeraltı faaliyetlerine Kliment Voroshilov’un adını taşıyan bir partizan müfrezesine katılarak devam etti.
1944’te daha önce geri çekildiği garnizona keşif görevine gönderildi. Portnova’nın amacı Nazi kampına tekrar sızmak ve başarısız olan bir sabotaj görevinin arkasındaki sebebi öğrenmekti, fakat yerel polisler tarafından yakalandı ve Nazilere teslim edildi. Kaçma girişimleri oldu, fakat başarılı olamadı. Gestapo’nun (Hitler Almanya’sının gizli siyasal polis örgütü) sorgu masasına götürüldü. Sorgu esnasında masada duran silahı el çabukluğuyla alarak Gestapo komiserini vurdu. Ardından kamptan kaçmaya çalışırken karşılaştığı iki Nazi askerini daha vurarak etkisiz hale getirdi. Kaçtığı garnizonun yanındaki ormanlık alanda Naziler tarafından yakalanarak öldürüldü.
15 Ocak 1944, genç direnişçinin ölüm günü olarak tarih sayfalarında yerini alıyor. Zinaida Portnova, Sovyet direnişinin önemli bir parçası olarak 1 Temmuz 1958’de “Sovyetler Birliği Kahramanı” unvanı ile ödüllendirildi. Bu ödüle layık görülen en genç kadın olan Portnova, daha sonrasında Lenin nişanı ile de ödüllendirildi.
Zinaida Portnova, faşizme karşı mücadelede bir adım dahi geri atmamış, teslimiyete ve yılgınlığa düşmemiştir. Arkasında ise inatçı ve kararlı bir mücadele örneği bırakmıştır.